Зээлийн хүүг хэрхэн тооцдог вэ?
“Сар бүр яг ижил дүнгээр төлж байхад яагаад эхний саруудад хүү нь их, үндсэн зээл нь бага буурдаг юм бэ?“ Эсвэл “Нэмж мөнгө төлбөл хүү минь буурах уу?“ гэж бодож байсан уу? Хариулт нь энгийн: хүү таны зээлийн үлдэгдэл дээр бодогддог. Үлдэгдэл буурах тусам хүү буурна. Энэ нэг зарчмыг ойлгочихвол урьдчилсан төлөлт яагаад ашигтайг ч дагаад ойлгоно.
Хүү яаж бодогддог вэ: үлдэгдэлд суурилсан арга
Таван Богд Финанс ББСБ ХХК болон ихэнх санхүүгийн байгууллага үлдэгдэлд суурилсан арга (reducing balance) ашигладаг. Өөрөөр хэлбэл тухайн сарын хүүг зээлийн анхны дүн дээр биш, тухайн үеийн үлдэгдэл дээр тооцно.
Жишээ авъя: 1,000,000₮ зээл, сарын хүү 2%, сар бүр 100,000₮ төлдөг гэж үзье.
Сар | Сарын эхний үлдэгдэл | Хүү (2%) | Үндсэн зээлд орох | Сарын эцсийн үлдэгдэл |
1 | 1,000,000₮ | 20,000₮ | 80,000₮ | 920,000₮ |
2 | 920,000₮ | 18,400₮ | 81,600₮ | 838,400₮ |
3 | 838,400₮ | 16,768₮ | 83,232₮ | 755,168₮ |
Анхаараарай: төлөлт тогтмол хэвээр, гэвч хүү сар бүр буурч, үндсэн зээлд ордог хэсэг өсдөг. Зээл дуусах дөхөх тусам таны төлж буй мөнгөний бараг бүхэл нь үндсэн зээлээ бууруулахад зарцуулагдана.
Урьдчилж төлж болох уу?
Тийм ээ, болно. Бонус, нэмэлт орлого орж ирсэн үедээ та хуваарьт төлөлтөөсөө илүү дүн төлөх боломжтой.
Гагцхүү зээлийн гэрээндээ урьдчилсан төлөлтийн нөхцөлөө нэг шалгаарай. Зарим бүтээгдэхүүний хувьд урьдчилж мэдэгдэх хугацаа, эсвэл шимтгэл тооцох нөхцөл байдаг. Эргэлзвэл мэдээллийн төв эсвэл апп-аар дамжуулан тодруулаарай.
Урьдчилж төлөхөд яг юу өөрчлөгддөг вэ?
Хүү үргэлж үлдэгдэл дээр бодогддог тул үлдэгдэл огцом буурсан цагаас эхлэн дараагийн бүх сарын хүү автоматаар бага тооцогдоно. Энэ нь зөвхөн „хугацаа богиносох“ гэсэн үг биш — та бодитоор мөнгө хэмнэнэ.
Дээрх жишээгээ үргэлжлүүлье. 2 дахь сард ердийн 100,000₮-ийнхөө дээр нэмж 300,000₮ төлөв гэж үзвэл:
Урьдчилсан төлөлтгүй | 2-р сард 300,000₮ нэмж төлсөн | |
Зээл дуусах хугацаа | 12 сар | 8 сар |
Нийт төлөх хүү | ~127,000₮ | ~75,500₮ |
Хэмнэлт | — | ~51,500₮ ба 4 сар |
Ердөө нэг удаагийн 300,000₮ нэмэлт төлөлт таны халаасанд 51,500₮ үлдээж байна.
Хугацаа богиносох уу, эсвэл сарын төлөлт буурах уу?
Урьдчилж төлсний дараа ихэвчлэн хоёр сонголт байдаг:
Хугацаа богиносох — сарын төлөлт хэвээр, зээл эрт дуусна. Хүүгийн хэмнэлт хамгийн их.
Сарын төлөлт буурах — хугацаа хэвээр, сар бүрийн ачаалал хөнгөрнө.
Аль нь танд тохирохыг бүтээгдэхүүн, гэрээнээс хамаарч тодруулж, шинэ хуваариа заавал баталгаажуулж аваарай.
Хамгийн түгээмэл 2 алдаа
1. Урьдчилж төлчихөөд дараагийн хуваарьт төлөлтөө алгасах.
Хуваарь албан ёсоор дахин тооцогдоогүй байхад төлөлтөө алгасвал систем үүнийг хугацаа хэтэрсэн зээл гэж бүртгэнэ. Үүний улмаас Зээлийн мэдээллийн санд (ЗМС) таны зээлийн ангилал муудаж, дараагийн зээлийн боломж хаагдах эрсдэлтэй. Хуваарь өөрчлөгдсөнийг баталгаажуулах хүртэл хуучин хуваарийнхаа дагуу төлсөөр байгаарай.
2. Дансанд мөнгө байвал автоматаар үндсэн зээлд ордог гэж бодох.
Урьдчилсан төлөлт хийхээсээ өмнө уг дүн үндсэн зээлийг бууруулахад зарцуулагдаж, зээлийн үлдэгдэл, хуваарь хэрхэн өөрчлөгдсөнийг апп дээрх зээлийн дэлгэрэнгүйгээс шалгаарай.
Дүгнэлт
Зээлийн хүү бол хөшөөрсөн тогтмол тоо биш — үлдэгдэлтэй хамт өөрчлөгддөг амьд тоо. Үлдэгдлээ хурдан бууруулах тусам хүүгийн дарамт тэр хэрээр хурдан хөнгөрнө.
Тиймээс боломж гарвал бага ч гэсэн урьдчилж төлөх нь ирээдүйд мөнгө хэмнэх хамгийн энгийн, хамгийн бодит алхам. Санхүүгийн боловсрол гэдэг бол мэдсэн зүйлээ амьдрал дээрээ хэрэглэх явдал — таны ухаалаг шийдвэр өнөөдрөөс эхэлнэ.
Тайлбар: Дээрх тооцоо нь 1,000,000₮ зээл, сарын 2% хүү, сар бүр тогтмол 100,000₮ төлөх нөхцөлд хийсэн жишээ тооцоолол бөгөөд бодит нөхцөл нь таны зээлийн гэрээнээс хамаарна.
